قوانین

نحوه اجرای احکام دادگاه های خارجی

دادگاه های خارج

تصور کنید زن و مردی ایرانی در دادگاه کشور سوییس طرح دعوی کرده باشند و مفاد حکم صادره از دادگاه سوییس، مرد را به پرداخت نفقه زن محکوم کند. زن به ایران برمی گردد و از آن جا که اموالی از مرد در ایران وجود دارد به وکیلی مراجعه می کند و از او می خواهد که احکام دادگاه های خارجی را در دادگاه های ایران اجرا کند.

دادگاه های خارج

شرایط اجرای حکم مدنی احکام دادگاه های خارجی درمورد اتباع ایرانی در کشور ایران

  • حکم از دادگاه کشوری صادر شده باشد که به موجب قوانین آن کشور خارجی، متقابلا احکام دادگاه های ایران اجرا شود.
  • مفاد حکم دادگاه خارجی مخالف با نظم عمومی یا اخلاق حسنه در ایران نباشد برای مثال اگر دادگاه خارجی رأی بر پرداخت نفقه درباره دو نفر محرم که ازدواج کرده اند بدهد، در ایران قابل اجرا نیست.
  • اجرای حکم دادگاه خارجی، مخالف با عهدنامه های بین المللی که کشور ایران امضا کرده، نباشد.
  • حکم صادره از دادگاه خارجی، قطعی و لازم الاجرا شده باشد و در آن کشور از اعتبار نیفتاده باشد.
  • از دادگاه های ایران در همان موضوع، حکمی مخالف حکم آن دادگاه خارجی صادر نشده باشد.
  • رسیدگی به موضوع مطابق قوانین ایران، اختصاص به دادگاه های ایران نداشته باشد. مثل اموال مصادره ای ایرانیان که صرفا در صلاحیت دادگاه انقلاب است و احکام دادگاه های خارجی درباره اموال مصادره ای، در ایران قابل اجرا نیست.
  • احکام دادگاه های خارجی راجع به اموال غیرمنقول( زمین، آپارتمان و…) و یا حقوق متعلق به آن( اجاره بها، اجرت المثل و…) نباشد.
  • دستور اجرای حکم توسط مقام صالح کشور خارجی صادر شده باشد.

طرح چند سوال رایج در رابطه با نحوه اجرای احکام دادگاه های خارجی

  1. محکوم له (شخصی که حکم به نفع اوست) برای اجرای حکم صادره از دادگاه خارجی، به کدام دادگاه ایرانی باید مراجعه کند؟

محکوم له به دادگاه عمومی محل سکونت یا اقامت محکوم علیه باید مراجعه کند و چنان چه محل سکونت او معلوم نباشد، در حال حاضر شعبه 55 دادگاه حقوقی ویژه امور بین الملل در تهران، صالح به رسیدگی برای اجرای احکام خارجی است.

  1. اجرای احکام دادگاه های خارجی

    متقاضی اجرای حکم صادره از دادگاه خارجی چه تشریفاتی را باید رعایت کند؟

  • قبل از هرچیز از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، تقاضای کتبی اش را با ذکر مشخصات خود و محکوم علیه به دادگاه صالح تقدیم کند.
  • نسخه ای از رونوشت از احکام دادگاه های خارجی که صحت مطابقت آن با اصل، به وسیله مامور سیاسی یا کنسولی کشور صادرکننده حکم گواهی شده باشد، با ترجمه گواهی شده آن به زبان فارسی به درخواست ضمیمه نماید.
  • رونوشت دستور اجرای حکم که از دادگاه خارجی صادر شده با ترجمه گواهی شده آن همراه با گواهی نماینده سیاسی یا کنسولی ایران در کشوری که حکم از آن جا صادر شده یا نماینده سیاسی یا کنسولی کشور صادرکننده حکم در ایران راجع به صدور و دستور اجرای حکم.
  • گواهی امضای نماینده سیاسی یا کنسولی کشور خارجی مقیم ایران از طرف وزارت امور خارجه.

روند بررسی احکام دادگاه های خارجی در ایران

پس از انجام این مراحل، مدیر دفتر دادگاه عین درخواست و پیوست های آن را به دادگاه می فرستد و دادگاه در جلسه دادرسی فوق العاده با بررسی تقاضا و مدارک مربوط، قرارقبول تقاضا و لازم الاجرا بودن حکم صادره از دادگاه خارجی را صادر می کند و دستور اجرا می دهد و یا این که با ذکر علل و مبانی و جهات، تقاضای محکوم له را رد می کند.

 دادگاه های خارجی

این تصمیم اخیر یعنی رد تقاضای محکوم له قابل تجدیدنظر است و متقاضی حق دارد ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ نسبت به آن تجدیدنظرخواهی کند.

در صورت پذیرش تجدیدنظرخواهی و وارد بودن شکایت، دادگاه تجدیدنظر با فسخ رای دادگاه بدوی دستور اجرای حکم صادره از دادگاه خارجی را صادر خواهد کرد.

  1. اگر دادگاه خارجی حکم طلاق زن و مرد ایرانی را با پرداخت نفقه و جریمه تا آخر عمر و تنصیف دارایی بدهد، می توان این حکم را در ایران اجرا کرد؟

این حکم با قوانین مدنی و جاریه کشور ما مخالف است، لذا دستور اجرای آن غیر قابل صدور است.

  1. در مورد اجرای اسناد تنظیم شده لازم الاجرا در کشورهای خارجی در ایران به کدام مرجع باید مراجعه کرد؟

درخصوص این اسناد به همان ترتیبی که برای احکام صادره گفتیم، باید رفتار کرد و بعلاوه نماینده سیاسی یا کنسولی ایران در کشوری که سند در آنجا تنظیم شده، باید موافقت سند را با قوانین محل گواهی نمایند.

  1. اگر قراردادی در یکی از کشورهای خارجی نزد سرکنسول دولت ایران تنظیم شود و در متن آن قید شود که این سند در حکم سند رسمی است، آیا اداره ثبت اسناد و املاک در ایران می تواند نسبت به آن اجراییه صادر کند؟

قراردادی که در کشور خارجی نزد سرکنسول ایران تنظیم می شود، سند رسمی محسوب نمی شود و در ردیف اسناد لازم الاجرا نیست.

6. دادگاه های ایران برای اسناد تنظیم شده در خارج از کشور تا چه اندازه اعتبار قائلند؟

به همان اندازه اعتبار قائلند که آن اسناد مطابق قوانین کشوری که در آنجا تنظیم شده اعتبار دارد به بیان دیگر اگر سند مزبور در آن کشور عادی محسوب شود در ایران هم عادی محسوب می شود و اگر در آن کشور رسمی و لازم الاجرا باشد در ایران هم رسمی و لازم الاجرا به شمار خواهد آمد مشروط بر آنکه:

  • آن سند در آن کشور به عللی از علل قانونی از اعتبار نیفتاده باشد.
  • مفاد سند مخالف قوانین مربوط به نظم عمومی (Public order) و اخلاق حسنه کشور ایران نباشد.
  • نماینده سیاسی ایران در آن کشور یا نماینده سیاسی آن کشور در ایران گواهی نمایند که سند مزبور موافق قوانین کشور خارجی تنظیم شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *